Noordhorn Toen (24) – Viersprong bij Tweewielerhuis De Vries

Viersprong bij Tweewielerhuis S.de Vries

Foto waarschijnlijk genomen in 1964 of 1965. Rechts het tweewielerhuis met de ANWB-handwijzer, links het pand van Ter Maat, waar toen waarschijnlijk kapper Houwen zijn salon had. Op de achtergrond twee vrachtwagens van Van der Velde.

Elk dorp had vroeger zijn karakteristieke plekken. Misschien tegenwoordig nog wel, al is juist het karakteristiéke aan erosie onderhevig. Een van die bijzondere plekken in Noordhorn was ’t Hoekje bij de ‘Viersprong’. Met bakkerij Van der Sluis en de oprit naar waar vroeger een molen stond, toen de woonstee van houtsnijder Jan Hoogstra. ‘t Hoekje was een hangplek, een verzamelplek ook. Daar kwamen vroeger de landarbeiders bij elkaar om samen het noorden in te trekken, elk afslaand naar zijn eigen boer. Soms zaten ze op de vensterbank van de bakkerswinkel, tot ergernis van vrouw Van der Sluis. Een andere keer gebruikten ze het hekje bij de winkel ernaast, daar waar De Vries tabak en sigaren verkocht. Op deze foto, helemaal links. De plek waar de vier mannen uit de vorige ‘Noordhorn Nu’ werden gefotografeerd. Of toen al kortstondig kapsalon? Die zaak is er niet meer, jaren geleden verbouwd tot woonhuis van onder andere de familie Termaat. De kruising was anders ingericht, voorrang voor het verkeer op de Langestraat. Aan de overkant was (nog niet zo lang?) het Tweewielerhuis gevestigd van Sijtse de Vries, er werd ook benzine verkocht, ‘Gulf’ zo te zien… Het huis verderop heeft een andere uitstraling dan de huidige woning van de familie Matter. Voor het huis van Busscher staat een afgekoppelde veewagen. Links is een truck zichtbaar, Van der Velde in bedrijf? Situatie uit de jaren vijftig, zestig?  Helaas verschaft de achterkant van de ansichtkaart geen nadere informatie. Er zijn vast wel (Oud-)Noordhorners die hierover iets wetenswaardigs kunnen vertellen. Karakteristiek tijdsbeeld van Noordhorn, Toén!

Reageren? JB, 33  9804 RD, tel. 503095, of mailen naar: jan_b@hetnet.nl

Eerder gepubliceerd in “Noordhorn Nu” 6e jaargang nummer 3, maart 2009

Veranderde situatie op De Viersprong, anno 2007. Wegverbetering, voorrangswijziging, woonhuizen gemoderniseerd

 

Waar stond de fotograaf? Oplossing ronde 3

Ronde 3 bleek gemakkelijker dan de voorgaande ronde (foto van het weiland waar vroeger het openluchtbad lag). Waar stond de fotograaf, toen hij de volgende foto nam?

Doorgang tussen garages aan de Nieuwstraat tegenover huis Jan en Ina Tempel; vroeger stonden hier de armenhuizen van de NH-kerk

Juist, het onderschrift bij de foto vermeldt het al: de fotograaf stond in de Nieuwstraat voor het huis van Jan en Ina Tempel (nummer 6). Gekiekt de doorgang tussen twee garages. De gang voert naar de achtertuin en het huis van mevr.Visser-van der Sluis, die hier al jarenlang het recht van overpad heeft. Vroeger stonden hier de diaconiehuizen van de Hervormde Kerk, elk dubbel bewoond. (Zie foto in “Gisteren voor de lens”, bladzijde 158).
Het aantal inzendingen is duidelijk in stijgende lijn, aan de vingers van twee handen heb ik niet eens meer genoeg om het aantal te tellen! Winnaar van deze ronde 3 is na loting geworden: Matthijs Geertsema (Langestraat 83)! Matthijs, van harte gefeliciteerd! Jij mag zeggen of je een afdruk van een oude foto wilt, of een nieuwe foto, of een zak doppinda’s! Overigens kwamen de inzendingen niet alleen uit Noordhorn, maar ook uit Schiedam, Winterswijk en Grijpskerk (om maar enkele toevluchtsoorden van oud-Noordhorners te noemen). Binnenkort ronde 4!!! Nu eerst nog enkele reacties:

Piet van Job en Oaltje (Epe): “Een plekje uit de oude tijd, wat nu nog actueel is. Hier hebben Trientje Driest, fam.Koops, fam.Boomsma en fam.Jan de Boer gewoond. Familie Visser had/heeft hier recht van overpad aangezien in het verlengde een huis heeft gestaan. De huizen waren armenhuizen van de NH-kerk.”

Henk Geertsema (Noorderweg, Noordhorn): “Dit is de doorgang tussen de vroegere gasthuizen (armenhuizen) aan de Nieuwstraat (Ned.Hervormde Kerk?). Vroeger liepen beide huizen door tot aan bijna de Nieuwstraat, 2 à 3 tegels van de weg af. De woningen werden afgekeurd en verkocht aan Jan Tempel (de rechter) en aan Tienko Schuitema (de linker). Schuitema en zijn zuster Hennie woonden links van de oude woning (Wie er nu woont, weet ik niet. Leer je dorp kennen!)
In mijn jeugd woonde in de linker diakoniewoning achteraan Lieuwe Lourens. Of hij getrouwd was, weet ik niet . Vooraan een oudere dame Trientje Driest. Deze was naaister, deed verstelwerk en misschien ook wel nieuw werk, meestal bij mensen aan huis. Ik meen dat ze doofstom was (lelijk woord…) Ik weet niet of er na mevr.Driest nog andere mensen hebben gewoond.
De rechter woning. De deur in het midden gaf toegang tot de woning achteraan. Hier woonden toen Jan de Boer, zijn vrouw Grietje, dochter Geertje, dochter Griet en zoon Gerrit. De voorkant van het rechterhuis was een soort doorgangshuis. Hier hebben o.a. de families Zuidema en Wiebe Jonkman gewoond. Achteraan zie je de tuin van mevr.Visser. Toen de woningen verkocht zijn, zijn er enkele meters van afgebroken. De garages staan verder van de weg af.”

Foto van de Nieuwstraat, gezien vanaf de Langestraat, eerste kwart 20ste eeuw. Aan de rechterkant met de puntdaken de vroegere diakoniehuizen van de kerk, dicht op de straat. Zie Gisteren voor de Lens, bladzij 158)

Noordhorn: het maken van foto’s

Zo kuier je op een zaterdagmiddag met je Canon nietsvermoedend door het dorp, hier een plaatje schietend, daar een praatje makend, zo word je staande gehouden door twee politie-agenten in een surveillance-auto, op ‘t Hoekje…  Waarom ik foto’s maakte van kleine meisjes? (Ik had mijn wintermuts op, anders waren mijn spaarzame haren te berge gerezen…) Ik legde uit dat ik ook foto’s maakte van jongetjes, van jongens, van meiden, van vrouwen, van middelbare mannen, van gebouwen, oud en nieuw, van herten, eenden…. Er ging een lichtje branden…. Een half uurtje eerder had ik inderdaad wat kiekjes gemaakt bij het hertenkamp van een moeder en dochtertje die eenden aan het voeren waren. De foto’s lukten niet erg, doordat de moeder al te pontificaal in beeld bleef. Jammer, maar soms gaat het zo. Ik vervolgde mijn weg, maakte een paar foto’s bij ‘t Kompas, liep langs de Meidoornstraat, praatte even met een bekende over foto’s van vroeger van een inmiddels overleden dorpsgenoot, kwam Gienus tegen op de Achterweg en besloot toen nog even de Rijksstraatweg te ronden. En toen, tegenover het Tweewielerhuis het gesprek met twee vriendelijke afgevaardigden van de Heilige Hermandad. Ze waren gebeld door een moeder die vond dat ik het met mijn toestel speciaal op haar dochtertje had gemunt… Niet dus…
Voor eens en voor altijd: Ik probeer in alle openheid op diverse momenten en op diverse plaatsen Noordhorn in beeld te brengen, het liefst af en toe met mensen erbij. Sommige foto’s zijn geschikt voor Noordhorn Nu, andere voor deze weblog: ‘Noordhorn heden en verleden’. Wil je enige onbevangenheid vastleggen, dan kun je niet altijd van te voren waarschuwen of vragen of je een foto mag maken. In Noordhorn weet zo langzamerhand iedereen ook wel dat ik graag fotografeer en daarmee geen kwade bedoelingen heb. Vaak voorzie ik de afgebeelden van een afdruk, die daar dan (bijna) altijd blij mee zijn. Vindt iemand desondanks dat ik mijn boekje te buiten ga, dan wil ik dat graag weten, maar dan lijkt me de omweg via de politie niet bijster praktisch. De foto’s worden verwijderd, ik zal die personen ook naderhand niet meer lastig vallen met mijn Canon. Ik weet dat we ‘in een wereld leven waarin vreemde dingen gebeuren’, maar dat betekent toch niet dat meteen elke schrijver of elke fotograaf te kwader trouw is? Als wantrouwen zelfs in Noordhorn al zodanig de boventoon gaat voeren, dan wordt het er niet gezelliger op. (Waarmee ik geenszins ontsporingen wil bagatelliseren).
Ik heb deze middag ook bij CBS ‘t Kompas twee foto’s gemaakt van twee met veel plezier tafelballende jonge wichter, de foto’s druk ik hierbij af.

Pingpongen? Nee, tafelballen op een volstrekt eigen wijze....

Ik vind het een paar mooie foto’s, maar weet niet wie de afgebeelden zijn. (Die kunnen trouwens gratis een afdruk halen bij mij, Verl.Oosterweg 33). Bezwaren tegen het plaatsen op de weblog? Maak ze kenbaar! Ik hoop dat ik mijn hobby kan blijven uitoefenen en dat ik nog vaak en veel plaatjes in Noordhorn mag ’schieten’. Tot meerdere glorie van Noordhorn, heden en verleden…

Prachtige actie met in ruime mate spelplezier!

©foto’s: jan blaauw 24 01 2009

Noordhorn: Waar stond de fotograaf? (2) – herhaling bericht

Even wat verwarring wegwerken… Ja, dit is inderdaad niét de oorspronkelijke foto die in deze tweede ronde werd afgedrukt! Klopt! Eerst stond er een foto van het officieuze pad aan de zuidkant van de nieuwe Dörpsstee, achter de Touwslagersbaan. Die foto heb ik er na enkele uren afgehaald, omdat de oplossing al te gemakkelijk in beeld was te brengen door simpelweg met de muis op het plaatje te gaan staan. Vandaar een verse foto, die helaas wel voor velen aan de moeilijke kant is… Maar laat u niet kennen, ken uw dorp!! En weet u het niet zeker? Neem eens een gokje…. ook al is er geen 23,9 miljoen euro mee te winnen.  O ja, een tegemoetkoming voor eventuele prijswinnaars: op verzoek kan de te winnen prijs ook bestaan uit een stevige chocoladereep (melk) of eentje met noten!

Het gaat dus om dit stukje Noordhorn:

Waar stond de fotograaf??? Ken uw dorp! (Of leer het kennen....)

Reacties naar: jan_b@hetnet.nl, of gewoon een papieren oplossing in de brievenbus van Verlengde Oosterweg 33. SUCCES!!!

Noordhorn: Kees de Haan

 “Ik jaag niet om te doden, maar ik dood om te jagen”

De grootste liefhebberij van Kees de Haan is, nog steeds, de jacht. Nee, geen drijfjachten. Gewoon in zijn eentje of met een maat het veld in, buíten zijn, ruimte om je heen. En het wild moet een kans hebben en houden om te ontkomen.
Hij is inmiddels 86, woont alleen in het prachtige huis aan de Lindestraat in Noordhorn. Zijn vrouw Iemkje wordt verpleegd in “Het Zonnehuis”. In 1962 lieten ze een huis bouwen aan de Langestraat Noord, inclusief kantoorruimte. Die ruimte werd gehuurd door de PTT, Iemkje werd postkantoorhoudster. Ze volgde mevrouw Japenga op die de zeventig was gepasseerd, jarenlang kantoor had gehouden in het monumentale witte huis aan de Langestraat. Kees bleef bij de besteldienst, maar werd tevens klaargestoomd tot vervangend kantoorhouder. Dat werk verrichtte hij regelmatig, o.a. in Aduard. Na ruim 30 Noordhorner PTT-jaren kwam er een eind aan het postkantoorwerk, Kees was eerder al medisch afgekeurd. Het kantoor aan de Langestraat ging dicht, werd verplaatst naar de oude hoofdenwoning bij Paluno. De  ‘Haantjes’ gingen opnieuw bouwen, nu aan de Lindestraat.
Kees de Haan werd geboren op 22 februari 1922, aan de noordkant van Noordhorn, in de toenmalige gemeente Oldehove. Het huisje staat er nog, “Halfweg”. Zijn ouders verhuisden vaak. Pa De Haan was boerenknecht, wisselde nog wel eens van werkgever. Zo kwam Kees via Aduard in Noordhorn terecht, in de Nieuwstraat,  aan het Hamsterpad, in de Moeshorn. Het gezin De Haan had het allerminst breed, er waren 9 kinderen, er moest brood op de plank komen. Daardoor belandde de jonge Kees na de lagere school (de Christelijke school aan De Gast in Zuidhorn) ook in het boerenwerk. Hij was tenger gebouwd, deed zijn best, maar kreeg soms stank voor dank. Een keer leidde dat tot een woede-uitbarsting. Hij wilde toen de boer te lijf, die zei dat hij lui was. Met een vork. Twee buurtgenoten van ’t Hoekje voorkwamen dat er bloed vloeide. Kees stopte abrupt met het boerenwerk, ging de verpleging in. Ruim een jaar werkte hij in “Huize Bloemendaal” bij Loosduinen. De reisafstand bleek bezwaarlijk, Kees verkaste naar Assen, naar een onderdeel van “Port Natal”. Dat viel allerberoerdst uit, het werd een “minne tied”. Noodgedwongen kwam Kees opnieuw in het boerenwerk terecht, bij boer Boer. Op de ijsbaan leerde hij zijn latere vrouw Iemkje kennen, die nachttelefoniste op het postkantoor was. Haar vader, ook in PTT-dienst, hielp hem aan de baan van “hulpbesteller”. Oproepkracht. De combinatie met het boerenwerk wrong, Kees koos voor een loopbaan bij de PTT in Zuidhorn. Hij trouwde en woonde met Iemkje, later ook twee zoons, 13 jaar aan de Boslaan. Daarna volgde het hoofdstuk Noordhorn, waarvan hij en zijn echtgenote nooit een seconde spijt hebben gehad. Zijn keeperscarrière was toen voorbij, de jacht bleef. Een werkzaam leven. Dagelijks bezoekt hij zijn vrouw in “Het Zonnehuis”, geniet nog steeds van het huis aan de Lindestraat. “De buurt hier? Geweldig!”  (JB)

Eerder gepubliceerd in “Noordhorn Nu” juli/augustus 2008, 5e jaargang nummer 7

©janblaauw, juni 2008

Kees de Haan, op de bank bij zijn huis aan de Lindestraat, juni 2008

Noordhorn: er is méér tussen….

Merkwaardige foto bij laagstaande winterzon aan de Langestraat-Zuid. Gefotografeerd de woning van Verenigd-Noordhornvoorzitter Willem ‘Wessels’ (volgens Het Dagblad van het Noorden – ik hoop niet dat al die onderdoorgangsores Willem Wieringa genoopt heeft tot naamsverandering….) De fotograaf als schaduwbeeld niet te negeren… Architectuur van bouwkundige Siekman die toch wel een stempel drukte op de bouw aan de Langestraat en De Gast. Boeiend en opmerkelijk!

Siekmanpand van de familie Wieringa aan de Langestraat Zuid, Noordhorn. Straks eerste rang naast de onderdoorgang?

©janblaauw, 24 11 2008

Noordhorn: school wordt dorpshuis

De verbouw van de voormalige Willem Lodewijkschool tot nieuwe Dörpsstee vordert gestaag. Even een kijkje op deze eerste december, de wintermaand is aangebroken. Aan de oostkant is het wandel/fietspad weer toegankelijk, het gebouw is dicht, het terrein opgeruimd. Wel zijn de Kooimannen (niks kaaimannen…) nog met restklussen bezig zoals de afvoer van het hemelwater.  Binnen is het een drukte van belang. Er wordt puin geruimd, de stukadoor doet zijn ding en elektricien Gerard weet van wanten. (Nee, hij hoeft zijn zoon niet in de gaten te houden, die heeft een andere pet op…) Dankbaar werk, dat ziet ook Dorpsbelangenbestuurslid Hille Dijck. De voltooiing komt dichterbij, Noordhorn krijgt een prachtige accomodatie! 

Twee Kooiwerkers doen een buitenklus: verzekering goede afvoer hemelwater

 

Binnen heerst er een aangename klussfeer. De benodigde materialen en hulpmiddelen staan en liggen strategisch opgesteld. De doeners weten precies wat ze nodig hebben, pure vakkundigheid. Dit wordt dus de nieuwe, grote zaal!

 

De stukadoor leeft zich uit in zijn specialiteit...

 

Electricien Gerard ziet op hoog niveau de Dorpssteetoekomst glunderend in!

 

Waar wordt gebouwd, valt er puin te ruimen. En dat gebeurt dus ook...

©janblaauw, 01 12 2008

Noordhorn en Luut van ‘t Sielje

Uit: “Dit is de leste” – LUUT VAN ‘T SIELJE – Wat dij sums te binnen schut – Schreven ien et Grunneger - Westerkwartiers (Uitg. L.Kuipers, 1997)

NOORDHÖRN:

GELEGEN OP DE HONDSRUG,
DOAR VIEN JE ‘T NOORDHÖRNER GOLD.
DAS OVERAL BEKEND.
MOR AS JE ‘T AS GOLD
VERHANDEL’N,
ZET JE EEN ANDER IEN ZIEN HEMD.

 

blz.46   

Voorplat van het boekje van Luut van t Sielje, eigendom Openbare Bibliotheek Zuidhorn

Noordhorn: mensen onderweg…

Als je goed om je heen kijkt, zie je niet alleen dat alles gekleurd is (met dank aan dichter K.Schippers en de herfstgoden…), maar ook dat veel mensen onderweg zijn, van hier naar daar, en soms terug. In huis, maar vaker buitenshuis. Harko die oud papier inzamelt voor de OBS De Molshoop. Een vrachtwagenchauffeur die betonnen vloeren aflevert, een loodgieter die het dak beklimt om goten te plaatsen, een groep Kompaskinderen met leerkracht, van gymzaal naar schoolgebouw. Of een moeder die haar twee kinderen heeft opgehaald van school, of twee meiden met lampions op 11 november….

Harko Bijma is onderweg vanwege zijn oudpapiermissie, maar een voetbalpraatje met Henk Bakker moet kunnen... (Henk is onderweg naar zijn nieuwe in aanbouw zijnde woning).

 

Een groep kinderen van CBS t Kompas onderweg van gymzaal naar schoolklas, samen met juf en bijna-juffen...

 

Een blije moeder, onderweg van school naar (t)huis, op het verbindingspad tussen Verlengde Oosterweg en Nieuwstraat

 

De loodgieter-dakgotenbouwer op weg naar de plaatsen waar het moet gebeuren, op het dak van huize Marco Kooi, Meidoornstraat (22?)

Op 11 november waren aan het eind van de m iddag, begin van de avond vele kinderen onderweg. Met prachtige lampions, zoals deze twee meisjes. (Let op de grote tas, vol verwachting...!)

 

Deze vrachtwagenchauffeur is beroepshalve onderweg. Hier bereidt hij het lossen van prefab-vloerdelen voor, aan de Meidoornstraat, bij de Kooikavels.

O, er zijn veel meer mensen onderweg, en spullen. Zoals de auto’s en de machines van Balkema-Meyer, maar wáár??? That’s the question…

©janblaauw, foto’s 30/10, 11/11 en 13/11/2008

Noordhorn: hoe mooi/lelijk is ‘ons dorp’?

Oosteinde Verlengde Oosterweg in herfsttooi, november 2008

Zo maar een plaatje van zo maar een straat… Nee, niet zo maar een straat, ‘onze ‘ straat. Uiteindelijk wonen we hier al weer bijna 35 jaar! Herfst in Noordhorn en natuurlijk niet alleen daar. Overal zijn prachtige foto’s te maken, als je er maar oog voor hebt, speelt met het licht, niet te veel last hebt van “trillemientjes’ als je het toestel vasthoudt. Is Noordhorn een mooi dorp? Ja, op die momenten is Noordhorn een mooi dorp! Hoef je het helemaal niet met wat voor dorp te vergelijken, je eigen dorp is “hors de concours”, een aparte categorie. (Al te veel, vooral ongefundeerde kritiek gaat ook al gauw op nestvervuiling lijken…)
Kan bovenstaande foto mooier, spannender? Kijk maar:

oosteinde Verlengde Oosterweg in herfsttooi, met passerende fietser.

Juist die passerende fietser geeft het beeld een impuls, iets extra’s. Leven in de brouwerij, dorpsleven…
Ik mag graag rondsjouwen door het dorp met mijn Canon, kijken of er iets te kieken valt. Natuurlijk ben ik in deze weken vaak aan de Meidoornstraat te vinden, the place where it happens…  En dan maak ik ook wel eens zo maar een plaatje:

Zand, stromend water, autoband.... Stilleven?

Zo’n beeld houdt mijn aandacht gevangen. Of is dat het kinderlijke dat toch altijd ergens, vaak wat verborgen, in een (volwassen) mens aanwezig blijft? Of het dorp hiervan of hierdoor mooier wordt? Op zo’n vraag moet je geen antwoord geven. Bij het bepalen van iets moois gaat het heel vaak juist om de kleine dingen, ook om toevallige beelden van onopvallendheid…

Man en hond bekijken het werk aan en op de Kooikavels aan de Meidoornstraat.

Wordt het dorp mooier van iets wat op bovenstaande foto is gekiekt? Onbeantwoord laten…. De activiteiten aan de Meidoornstraat, de verandering van Willem-Lodewijkschool in dorpshuis, het verkleuren van de haag rond het kerkhof, de herfstpracht bij de entree van het dorp, de NH-kerk met haar versteende standvastigheid, het zijn niet alleen elementen, facetten van het dorp Noordhorn, vooral van ‘mijn’ dorp Noordhorn. Niet objectiveren, nee, het is gewoon het mooiste dorp in de wijde omgeving!

©janblaauw, 13 11 2008