Noordhorn: Spetterend kindercarnaval!

Nee, niet alle uitgenodigde Noordhorner kinderen in de basisschoolleeftijd waren zaterdagmiddag aanwezig in de nieuwe Dörpsstee om er een spetterend carnavalsfeest van te maken. De kinderen die wél kwamen, hadden plezier voor twee (drie, vier…), zodat het toch een gezellige boel werd in het dorpshuis. Muziek, wat lekkers, iets te drinken, confetti, kom, hoe heten die dingen, die werpslingers…. Carnaval in de tijd van vasten? Tja, het kan zijn dat daardoor de belangstelling iets tegenviel. (Zeker, nu de bisschoppen vinden dat de vastentijd ook voor niet-katholieken zegenrijk zou kunnen zijn…) Alhoewel, zo’n ongecompliceerd zaterdagmiddagfeestje met blije gezichten, zoiets is altijd een zegen voor de mensheid!

Jong geleerd, oud gedaan, ga maar even uit je dak! (Broodnodig voor een juiste balans...)

Prachtig in het pak, maar dorst dient gelest, ook tijdens het kindercarnaval!

En soms kun je maar beter even een rustig plekje opzoeken...

De carnavalscrew die het kinderfeestje in spetterende banen leidde, in sfeervolle outfit

Met dank aan Dorpsbelangen Noordhorn, en speciaal de Activiteitencommissie!

©foto’s: jan blaauw, 28 02 2009

Noordhorn Toen (24) – Viersprong – reacties!

Viersprong Noordhorn plm.1965

Lovenswaardige reacties op de publikatie van de ansichtkaart (niét met kerk, en kar met paard….) met de Viersprong bij Tweewielerhuis S.de Vries, het ‘knooppunt’ Langestraat-Noorderweg-Nieuwstraat. Twee haal ik er even uit. Allereerst die van Lukas van der Velde, telg uit het roemruchte vervoerdersgeslacht. Lukas belde vlot na het onder ogen krijgen van de foto. Hij vertelde dat de foto waarschijnlijk stamt uit 1964 en door Job Visser werd uitgegeven. Lukas is ooit met de truck (links op de foto) gefotografeerd toen hij ongeveer 10 jaar was. Hij weet ook dat het om een ‘International’ ging, reed op benzine. Het kenteken zit nog in zijn hoofd: PJ 1276. De andere veewagen aan de rechterkant van de weg was een Mercedes Diesel met als kenteken PN 7336. (Je bent geïnteresseerd in auto’s of je bent het niet… Zo maar uit het blote hoofd!)
Het pand links van de familie Ter Maat (en géén Ter Naat) was toen geen winkel meer. Wel kan de kapsalon van Reint Houwen erin hebben gezeten. (Houwen liep enigszins gehandicapt). De personenauto rechts is volgens Lukas een Fiat 1100. Het huisje verderop aan de overkant werd nog niet bewoond door Matter, maar door de familie Pera, waar je eieren en klompen kon kopen.

De Viersprong in latere jaren voor de reconstructie van het kruispunt

De tweede reactie kwam van Hanna de Vries, schriftelijk, nadat ik in eerste instantie al even met jongere broer Klaas had gesproken. Het Tweewielerhuis S. de Vries is in 1946 naar deze plek bij de Viersprong gegaan. Daarvoor was er een slagerij in gevestigd (Ploeg). Tussen het pand en het huis van Pera was eerst nog de stelmakerij gevestigd van Jan Schuitema. Die stopte halverwege de jaren vijftig en toen kocht De Vries die grond en ‘opstallen’. In oktober 1956 is toen de showroom van het Tweewielerhuis geopend. Hanna denkt dat de foto op de ansichtkaart genomen is in 1965. (Verschilt niet zoveel van de mening van Lukas van der Velde).  Ze vertelt dat de eerste benzinepomp geplaatst werd in 1959 en de tweede zo tussen 1961 en 1963. Ook stond er een ‘zelfmenger’ voor bromfietsbenzine.
Hanna vertelt: “De heg liep toen nog recht vanaf de handwijzer naar onze straat. De bocht was een modderpoel en hierop staat de personenauto. Later is de kromming van ons geworden, de grond wás gemeentegrond. In de Noorderweg hadden wij een stuk grond, waarop nu het trottoir ligt. Er is toen voor ƒ1,00 een ruiling geweest met de gemeente. Zij een trottoir en wij de modderbocht. Hierdoor kregen we een nette en schone hoek.”
Hanna weet ook nog wetenswaardige dingen te vertellen over het pand aan de overkant, Langestraat 70. Het huis heeft Piet de Vries laten bouwen in de dertiger jaren, omstreeks 1935. “Zijn echtgenote was toen volgens mij al overleden.” Piet de Vries woonde er met zijn dochter, die de huishouding verzorgde. Zij trouwde (met J.Vorenholt), maar ze bleven bij vader De Vries wonen. (Klein)zoon Piet werd geboren, is nu plm. 62. “Vader De Vries had hier zijn sigarenwinkeltje. Daarvoor bewoonde hij volgens mij het huidige pand van de familie Van Esch aan de Noorderweg 20. Na zijn overlijden zijn de kinderen verhuisd naar Leek.” Toen kwam de familie Frankens er te wonen, later de familie Ter Maat. (Drie kinderen). “Toen de kinderen de deur uit waren, kwam kapper Houwen in de voorkamer met de salon en het winkeltje werd weer winkel. De Ter Maats hadden genoeg aan de woonruimte in de kamer die nu nog uitziet op de nieuwe woning van Mevr. Van der Velde. “
Latere bewoners: Harry en Geertje van der Velde (plm. 20 jaar!), de familie Huizinga (vrij kort, vertrokken naar de Oostrand in Zuidhorn) en nu de familie Bakker.

Het vernieuwde kruispunt, in 2008

Zowel Lukas als Hanna, bedankt voor de informatie, boeiend! Mochten er meer mensen zijn die een aanvulling kunnen geven, graag! (jan_b@hetnet.nl, of Verl.Oosterweg 33, 9804 RD, of 0594-503095).

Noordhorn Toen (24) – Viersprong bij Tweewielerhuis De Vries

Viersprong bij Tweewielerhuis S.de Vries

Foto waarschijnlijk genomen in 1964 of 1965. Rechts het tweewielerhuis met de ANWB-handwijzer, links het pand van Ter Maat, waar toen waarschijnlijk kapper Houwen zijn salon had. Op de achtergrond twee vrachtwagens van Van der Velde.

Elk dorp had vroeger zijn karakteristieke plekken. Misschien tegenwoordig nog wel, al is juist het karakteristiéke aan erosie onderhevig. Een van die bijzondere plekken in Noordhorn was ’t Hoekje bij de ‘Viersprong’. Met bakkerij Van der Sluis en de oprit naar waar vroeger een molen stond, toen de woonstee van houtsnijder Jan Hoogstra. ‘t Hoekje was een hangplek, een verzamelplek ook. Daar kwamen vroeger de landarbeiders bij elkaar om samen het noorden in te trekken, elk afslaand naar zijn eigen boer. Soms zaten ze op de vensterbank van de bakkerswinkel, tot ergernis van vrouw Van der Sluis. Een andere keer gebruikten ze het hekje bij de winkel ernaast, daar waar De Vries tabak en sigaren verkocht. Op deze foto, helemaal links. De plek waar de vier mannen uit de vorige ‘Noordhorn Nu’ werden gefotografeerd. Of toen al kortstondig kapsalon? Die zaak is er niet meer, jaren geleden verbouwd tot woonhuis van onder andere de familie Termaat. De kruising was anders ingericht, voorrang voor het verkeer op de Langestraat. Aan de overkant was (nog niet zo lang?) het Tweewielerhuis gevestigd van Sijtse de Vries, er werd ook benzine verkocht, ‘Gulf’ zo te zien… Het huis verderop heeft een andere uitstraling dan de huidige woning van de familie Matter. Voor het huis van Busscher staat een afgekoppelde veewagen. Links is een truck zichtbaar, Van der Velde in bedrijf? Situatie uit de jaren vijftig, zestig?  Helaas verschaft de achterkant van de ansichtkaart geen nadere informatie. Er zijn vast wel (Oud-)Noordhorners die hierover iets wetenswaardigs kunnen vertellen. Karakteristiek tijdsbeeld van Noordhorn, Toén!

Reageren? JB, 33  9804 RD, tel. 503095, of mailen naar: jan_b@hetnet.nl

Eerder gepubliceerd in “Noordhorn Nu” 6e jaargang nummer 3, maart 2009

Veranderde situatie op De Viersprong, anno 2007. Wegverbetering, voorrangswijziging, woonhuizen gemoderniseerd

 

Noordhorn: Schoolreis naar zeemuseum ‘Miramar”

Met de bovenbouw van de OBS De Molshoop ben ik verscheidene keren naar het zeemuseum ‘Miramar’ geweest, nabij Frederiksoord. De foto (enkele blogs voor deze) van de groep van CBS ‘t Kompas deed die bezoeken herleven. Bijgaand plaatje is van latere datum, als de jonge beheerders het museum hebben overgenomen; mevrouw Warners, de Miramar-pionier, is dan al overleden.
Tijdens deze meerdaagse schoolreizen verbleven we in het Natuurvriendenhuis “Het Hunehuis’ bij Darp, nabij Havelte. Meteen de eerste dag maakten we een toch over Frederiksoord en Vledder met bezoeken aan het Klokmuseum en de Tuinbouwschool in Frederiksoord, dan reden we door naar het Zeemuseum ‘Miramar’ en besloten we het dagprogramma in het openluchtbad van Vledder. Vervolgens ‘binnendoor’ terug naar Het Hunehuis, waar een deel van de begeleidingsploeg voor een heerlijke warme maaltijd zorgde. ’s Avonds dan meestal lopend een verkenningstocht door het bos en over de hei met een pedagogische stop bij de hunebedden….

Bezoekje aan het toen nog bestaande Klokkenmuseum in Frederiksoord, naast de Tuinbouwschool. De naam van de vertellende eigenaar is me ontschoten (meneer Bosma? Het was een Fries...)

Een al enigszins verkleurd kiekje voor de entree van het Zeemuseum met helemaal rechts de jonge beheerder. En vele bekenden zoals Gerry Zevenberg, Monique Bos, Cor Muis, Lonneke Schuringa, Leonore en Mascha van Sloten, Ronny de Boer, Peter Heuvels, Piet van Diemen en...

©foto’s: onbekend

Noordhorn: Atje Holtman-Prins (81): “Geloof is alles voor mij!”

 

Atje Holtman-Prins voor haar huidige woning, waarin ooit werd gehandeld in dierenvoeders e.d. Nu wordt de schuur o.a. gebruikt voor de goederenopslag van de rommelmarkt van de Hervormde Kerk Noordhorn

Atje Holtman-Prins, net 81, woont aan de Oosterweg, vlakbij  de ‘Sicke Benninghestede’. Ooit ‘De Witte Hoeve’ waarop zij met haar man Sijbo werkte, van 1967 tot 1980. Atje is geboren in Oenkerk, stamt uit een Fries boerengeslacht.  Als ze vijf is, verhuist het gezin naar het Groninger Middelstum. Daar maakt Atje de oorlogsjaren mee. Pijnlijke herinnering: de dood van ‘de jongens van dominee Gootjes’, meester Heis, bakker Steendam… Prettiger terugblik: het schoolfeest, het zingen van het Wilhelmus bij de burgemeester! Atje ontmoet haar ‘prins op het witte paard’: een blonde jongen in een bootje, bij Paterswolde… Sijbo Holtman is zijn naam, boerenzoon, Ulrumer, later verhuisd naar Noordhorn. In 1950 wordt er getrouwd, in Middelstum. Vier kinderen krijgen Atje en Sijbo, twee jongens, twee meisjes. Het gezin boert in Oosterzand, Oldekerk, Zuidwolde (“Negen heel gelukkige jaren!”). Aan de Noorderweg brandt de boerenschuur af van Sijbo’s ouders. Sijbo’s  gezin komt naar Noordhorn. Eerst in het bewoonbare vooreind van de afgebrande boerderij. Later op de nieuwe boerenhoeve,  voorbij ’t Houkje. (Latere bewoners: Schouten, Van de Moosdijk, Den Beste). In 1967 komen ze op “De Witte Hoeve’ aan de Langestraat. Ruim tien jaar later wordt een nieuwe boerderij aan het kanaal gebouwd. Aannemer Kats uit Leeuwarden koopt “De Witte Hoeve’, die verandert in “Sicke Benninghestede’. De kinderen groeien op, vliegen uit: de oudste is notaris in Utrecht, de oudste dochter onderwijst in Middelburg, de jongste is manager in het midden des lands. De tweede zoon, Siets Pier, wordt boer. Hij vormt in de jaren ’80 een maatschap met zijn vader. Sijbo Holtman en Atje zitten zelfs vijf jaar aan de noordkant van de Stad, aan de Paddepoelsterweg. Er is wel eens gezegd: “Wat doet u hier middenin de prairie?” Toch zijn dat mooie jaren, ‘dauw over dorstig land’. Het ouder worden brengt de Holtmans terug naar Noordhorn, in 1991, naar het pand, waar eerder Roelf Bakker ondernemend was. Zoon Siets Pier neemt in 1994 officieel het boerenbedrijf aan het kanaal over. Atje en Sijbo genieten van hun toegenomen vrije tijd. De paarden missen ze, maar af en toe krijgen ze een verlaten kalf te logeren, of enkele lammetjes. Atje heeft altijd meegeholpen met het boerenwerk. Daarnaast is ze lid van de Vrouwenvereniging, kerkelijk sterk meelevend. “Het geloof is alles voor mij, mijn houvast!” Het levenspad gaat allerminst over rozen. Siets Piers vrouw overlijdt, Sijbo wordt in ‘Het Zonnehuis’ opgenomen. Atje herstelt zich, blijft goede moed houden. Ze geniet van de kinderen en kleinkinderen, is bovendien een fervente lezer (“Dromen van mijn vader” van Barack Obama ligt klaar…) Ze volgt de ontwikkelingen kritisch, is bezorgd over de gevolgen van de wegverlegging (N355). De bedrijfsvoering op de boerderij komt in de knel, “dat is een stuk van je leven!” Atje blijft opgewekt, “al voel ik dat ik ouder word”. De toekomstverwachting is voor haar onverbrekelijk verbonden met het geloof in een Almachtige God. Ze is een zondagskind. “Dat blije, dat is belangrijk!” (JB)

Eerder gepubliceerd in “Noordhorn Nu”, 6e jaargang nummer 3, maart 2009

Atje Holtman-Prins met op de achtergrond de Sicke Benninghestede, het appartementencomplex, de verbouwde Witte Hoeve...

foto’s: ©janblaauw, februari 2009

Noordhorn: Schoolkamp CBS ‘t Kompas 1981-1982

De basisscholen organiseren vaak diverse ‘randactiviteiten‘, die voor de leerlingen bijna altijd even zovele hoogtepunten betekenen. De Chr.Basisschool ‘t Kompas bijvoorbeeld organiseerde het jaarlijkse schoolkamp voor de bovenbouw in 1982 in Drenthe. Er werd o.a. een bezoek gebracht aan het zeemuseum ‘Miramar’ nabij Frederiksoord. Bijgaande groepsfoto is gemaakt voor de ingang van dat museum, dat toen nog het domein was van de excentrieke mevrouw Warners, die de aardbol rondtrok en telkens met een koffervol aanwinsten terugkeerde naar Nederland. Mevrouw Warners overleed en gelukkig werd het museum voortgezet door een jong, enthousiast paar. (Hoe de actuele stand van zaken is? Ik weet het niet).
Op de foto, welwillend beschikbaar gesteld door Anja Meijer, zijn diverse bekende gezichten traceerbaar. Enkele kan ik niet thuis brengen. Wel begeleidend docent Jan Doedens, op wie in een vorig blog Michel de Boer doelde. Anja Meijer zelf, Wim Helmus, Lia Dijk, Astrid Ritsema, jongetje Notenbomer….  Kijk en herken!

Bovenbouw CBS t Kompas in 1982 voor de ingang van zeemuseum Miramar nabij Frederiksoord. Wie weet de namen? Wie heeft er nog speciale herinneringen?

foto: Anja Meijer

De Slag bij Noordhorn in 1581

Noordhorn nu, gezien vanuit het westen, waar de slag in 1581 plaatsvond

De Historische Kring Zuidhorn organiseert samen met het Nut Zuidhorn op dinsdag 17 maart 2009 een gezamenlijke avond! (WAAR????? Dat zoeken we op…) In ieder geval zijn de verzorgers van deze avond de heren Lammert Doedens en Gert Sennema. Doedens spreekt, Sennema zingt over DE SLAG BIJ NOORDHORN IN 1581!
Lammert Doedens is geschiedenisleraar van beroep én bestuurslid van de cultuurhistorische vereniging Stad & Lande. Hij is medeverantwoordelijke voor de samenstelling van de Canon van Groningen. Gert Sennema is een veelzijdige kunstenaar, die ook muzikaal van wanten weet. Hij verzorgt een muzikaal intermezzo op het thema ‘Slag bij Noordhorn’.
Leden van de verenigingen HKZ, Aeldekerka en Nut Zuidhorn hebben gratis toegang. Entree niet-leden €3,00 per persoon.

Weilandgebied nu, ten westen van Noordhorn, het terrein van de Slag toen....

©foto’s: jan blaauw, 2008

Noordhorn: Waar stond de fotograaf? Ronde 5

Een nieuwe opgave in de reeks: WAAR STOND DE FOTOGRAAF? (En dat ben ik….) Niet alleen het afgebeelde kort omschrijven, ook proberen aan te geven van waar de foto werd genomen! Oplossingen graag voor 10 maart a.s. inleveren via de mailbox: jan_b@hetnet.nl of gewoon op een brief(je) in de brievenbus van de Verlengde Oosterweg 33, 9804 RD  Noordhorn. Succes!
(De meeste inzenders stellen geen prijs op een ‘prijsje’, is natuurlijk helemaal oké! Wie toch mee wil doen om ‘iets’ te winnen: het aanbod van een afdruk van een oude foto blijft gelden, evenals het maken van een nieuwe foto of het in de wacht slepen van een superreep!)

Oplossing graag voor 10 maart naar het bekende adres! Succes!

Noordhorn verbouwt: Noorderweg 33

William Top kocht het huis aan de Noorderweg, nummer 33. Een pand met enige historische betekenis, gezien ook de tekst in ‘Gisteren voor de lens’ (Profiel, 1983, bladzijde 164): “Het huidige perceel Noorderweg 33 (dat er vroeger niet zo keurig verzorgd uitzag) is het geboortehuis van de zeer vermaarde archeoloog Prof.Dr. A. E. van Giffen. Hij werd hier geboren op 14 maart 1884. Het is jammer dat in Noordhorn nog geen straat of buurt naar deze beroemde oud-inwoner is genoemd.”
(Aan de laatste zin is te zien dat het tijd wordt dat er eens een nieuw boek echt wordt gewijd aan Noordhorn, vroeger en nu. De Van Giffenstraat is er al lang, gelukkig.)

Noorderweg 33, op de voorgrond het huis waar Albert van Giffen werd geboren en waar jarenlang Hidser Geertsema en zijn vrouw woonden. Hidser overleed, zijn vrouw ging naar De Westerburcht. Naaste buren rechts Henk en Gaatske Geertsema, ook al in een historisch pand, namelijk het huis waarin vroeger de touwwinkel van de familie Huizinga was gevestigd)

William Top kocht dus deze woning en wil graag het huis een grondige opknapbeurt geven. Nadere inspectie leerde dat er onderhoudswerk aan de winkel was… Zaterdag 21 februari is met vereende krachten het dak gesloopt; binnenkort komt de aannemer er een nieuw dak opzetten. Veranderingen die waard zijn te worden vastgelegd. Opvallende bijkomstigheid: tijdens enig sloopwerk kwamen er oude kranten tevoorschijn: Nieuwsblad van het Noorden, Leekster Courant, Groninger Gezinsbode… Alle uit september 1965. Toen is er blijkbaar ook al heel wat verhapstukt aan deze woning.

Sloopwerk wordt lichter, als het met vereende krachten gebeurt. Ook Jan Fokkinga helpt mee!

Pas op, Jan! Afbraakhout voor de TMS-container!

Het ontdakte huis aan de Noorderweg met zeildoek en containers, en jeugdige slopers, knap werk!

Een oude editie van het Nieuwsblad van het Noorden, uit september 1965

©foto’s: jan blaauw, 2008 en 21/02/2009

Noordhorn: boerderijtje Dijkstra

noordkant woonboerderijtje Melis en Stien Dijkstra

“Dit is een foto van de achterkant van het huisje/boerderijtje van Melis en Stien Dijkstra. Melis zijn ouders hadden hier een groentekwekerij en een boomgaard. In die tijd stond het huisje op een van de mooiste plekjes van Noordhorn. Buiten het dorp, omgeven door een boomgaard, een weilandje, volkstuintjes en voor het huis een groentekwekerij, grote kassen met druiven (warenhuizen), plat glas en groentes op de koude grond.
Een groot gedeelte van de Borgwijk was van Dijkstra. Het huisje was te bereiken vanaf de Touwslagersbaan en vanaf de Noordwijkweg. Beide straatnamen bestonden toen nog niet. De Noordwijkweg was vroeger een zandree en was tijdens slecht weer slecht begaan baar. Deze ree eindigde vroeger bij het boerderijtje van de familie Dijkstra (ouders van Harm, Paul en een dochter), waarin nu Uildrik en Anneke Hommes wonen. Aan de andere kant woonde de familie Vledder, nu De Weerd. Naast het huis van De Weerd ligt nu een tegelpad, vroeger een sintelpaadje. De kwekerij en de volkstuintjes zijn allemaal volgebouwd met wegen en huizen. Het oude huisje, de plek van de vroegere boomgaard, het weilandje en de kolk is het enige dat herinnert aan Dijkstra’s kwekerij. Als Melis en Stien ooit gaan vertrekken, dan zal ook deze omgeving waarschijnlijk drastisch gaan veranderen. Dan wordt weer een stukje oud Noordhorn ‘weggevaagd’, behalve dan misschien de kolk (poel).”
Henk Geertsema sr (Noorderweg 31)

Henk Geertsema heeft vanuit zijn herinnering een plattegrond gemaakt van het gebied van Dijkstra’s kwekerij en directe omgeving. De afdruk is helaas niet van een geweldige kwaliteit, maar er valt nog genoeg op te zien!

Verbeterde plattegrond (van Henk Geertsema) van het gebied bij het boerderijtje van Dijkstra, een halve eeuw geleden