Noordhorn: verdraagbaar 2008!

Nu Fortuna’s sneeuwpop Nono en uitgetelde kerstman
het onbekende, opgeruimde hazenpad hebben gekozen,
is de weg vrij aan het einde van dit onduidelijke jaar
alle Noordhorners
kerkelijk of antichrist
 Supermen of Pretty Women
Verenigden of Vrienden
hardlopers of paalzitters
Rietdallers of Rondweggers
stafoud of piepjong
oliebolleneters of  Sonjabakkers
vaklieden of beunhazen
autofreaks of fietsfanaten
sportievelingen of stijve harken
carbidbusblazers of  rustaanbidders
voetbalfans of knikkeraars
rijke stinkerds of smallebeursbezitters
proatjemoakers of muurbloumkes
potverteerders of kapitaalvergaarders
charmeurs of bokkenschieters
drinkebroers of blauweknopers
kunstaanbidders of cultuurlozen
hiphoppers of Bachgenieters
openbaar, bijzonder of neutraal
EEN GELUKKIG NIEUWJAAR
VOOR JULLIE ALLEMAAL!!!!!

foto: ©janblaauw, december 2007

Noordhorn bij (kerst)nacht

Nee, ik heb werkelijk niéts met al die extra lampjes, in welke rendier- of kerstboomvorm dan ook. Gelukkig mogen mensen daar anders over denken, zoals de familie Van Dijk in de Norritsstraat te Noordhorn. Met lovenswaardige ijver zijn de donkere dagen voor Kerst opgefleurd met allerlei lichtjes en lampjes, in de tuin en tegen de gevel. Speciaal kersteffect. Mooi? Smaken verschillen. In ieder geval wel opvallend.

Ook de familie Van der Velde aan de Oosterweg weet er iets opmerkelijks van te maken. Ook hier is de vraag, of het mooi is, moeilijk te beantwoorden. Over smaak valt nu eenmaal niet te twisten. Apart is het wel, zowel op de begane grond als hoog in de lucht. Een eigen invulling van de verlichtingsopdracht, dat zeker.

foto’s: ©janblaauw, 2007

Noordhorn Toen (11)

Achterweg (Oosterweg), huisje Wobbe Jonkman met NH-kerk en toren.
(Met dank aan de heer P.Niemeijer, Noordhorn)
                  

Prachtige foto, groot formaat, geplakt op vezelplaat en “gedegradeerd” tot rommelmarktproduct. Precies passend in de eindejaarssfeer, inclusief de witte sneeuwlaag, haast sprookjesachtige omgeving.
Wanneer dit beeld werd vastgelegd? Vóór 1973 in ieder geval, toen werd het huisje afgebroken. Toen ik in augustus 1972 in Noordhorn aan de slag ging, was Wobbe Jonkman een van mijn overburen, het huisje stond er toen nog. Ik zie Wobbe nog sloffen met zijn alpinopetje, donkere trui aan, “stuutsiekoren boksem”, klompen of pantoffels. Wobbe Jonkman, een van de vele “Jonkmannen” die Noordhorn rijk is geweest. Volgens het boek “Gisteren voor de lens” (blz. 150) woonde in dit pal op de weg staand huisje eerst O.Duisterwinkel. Rechts ervan het zuidelijke pad naar kerk en toren. Links stond destijds een dubbel huis tegenover de school. Aan Jonkmans kant woonde de oude Nijenhuis, wat teruggetrokken, soms knorrig, bedreven in het beschilderen van kolenkitten en het maken van werkstukken met gedroogde bladeren en bloemen. Aan de zuidkant Mekke van Dijk met zijn vrouw, warme mensen met wie ik gelukkig nog heb gesproken, op de bank naast het huis. (Goed voor mijn inburgering…) Al gauw “moesten” ze verhuizen, tijdelijk, naar een leegstaand huis verderop aan de Oosterweg, waar nu het gymgebouw staat. Mekke werd ziek en overleed, zijn vrouw heeft nog wel kunnen genieten in het nieuwe bejaardenhuisje op de oude plek. Herinneringen, opgeroepen door een winters sfeerbeeld, Noordhorn Toén!

Reageren? JB, 33  9804 RD, tel. 503095. Mail: JanBlaauw@hetnet.nl

Eerder gepubliceerd in “Noordhorn Toen” 5e jaargang nr.1 – januari 2008

Oosterweg, april 2007

Zicht op huisjes Torenhof Noordhorn, plaats fotograaf iets zuidelijker dan bij bovenste foto. Het huisje rechts, bewoond door mevr.Pera, staat gedeeltelijk op de plaats van het huisje van Wobbe Jonkman, voor 1973. De parkeerplaatsen met personenauto’s was de plek van de dubbele woning waar M. van Dijk en Nijenhuis woonden. In het bejaardenhuisje links heeft Mevr. van Dijk nog geruime tijd gewoond. Nu is het geen bejaardenwoning meer. Helemaal links, gedeeltelijk zichtbaar, het huis van de familie Werksma.
©janblaauw, april2007

Wit Noordhorn, winter 2001-2002

   

Recente geschiedenis, januari 2002. Noordhorn is keurig voorzien van een laagje sneeuw, maar gezien de grauwsluier zit er weinig echte winter in de lucht. Beeld vanaf het voetpad voor Verl.Oosterweg 35, de grote voeten van de fotograaf hebben hun sporen nagelaten. De Eend van de buren en onze toenmalige Volvo 340 zijn nog niet wakker, de straat maakt noordwaarts een ongerepte indruk. Zo te zien is er niet veel veranderd in de afgelopen vijf jaar. Alhoewel, wij zijn niet meer gemotoriseerd, nu.  De berberis aan de overkant is gerooid, de andere heesters gedeeltelijk ook. Overbuurvrouw Heleen heeft haar stempel gedrukt op de tuininrichting, meer bloemen straks, voorjaar en zomer 2008. Verder vredigheid alom, Kerstsfeer, toén in januari, 2002.

   

foto’s: ©janblaauw, januari 2002

Opening Paluno Noordhorn 1988

             
In 1988 werd het appartementengebouw “Paluno” feestelijk geopend. De tien appartementen werden al bewoond door de pioniers van het eerste uur (onder wie, uitzonderlijk, als enige ouder mijn moeder, mw.B.Blaauw-de Groot), de werkzaamheden buiten waren bijna afgerond. Het speciale project voor jongerenhuisvesting had aanvankelijk nogal wat voeten in de aarde gehad, maar architect Bakema wist de problemen keurig op te lossen door tien appartementen in drie lagen te tekenen in de oude school. In 1956 verhuisde de OLS naar de Oosterweg en kwam het gebouw (plm. 1875)leeg te staan. Palstra en Lunter vestigden er, aanvankelijk met groot succes, hun tricotagefabriek “Paluno” in. Enkele decennia later kwam de fabriek in de problemen en werd ze gesloten. Het gebouw stond onregelmatig leeg, terwijl de plannenmakerij haar beslag kreeg. Kunstenaar Monk had er ook enige tijd zijn atelier en woonruimte, maar vertrok met de noorderzon via Amsterdam naar Midden-Amerika, bleek later.  Toen de verbouwplannen na vele wijzigingen goedkeuring verwierven van diverse betrokken instanties, werd het markante gebouw omgetoverd in een prachtig woonoord. De feestelijke opening bracht niet alleen vele bobo’s zoals gebruikelijk op de been, maar was vooral ook gericht op de Palunobewoners en hun directe buren. Gezelligheid speelde een belangrijke rol; kinderen kregen enige tijd de beschikking over divers spelmateriaal en bewoner Piet ging zelfs op stelten het pleintje rond.
              
Memorabel moment in Noordhorns verleden, 1988, al weer bijna 20 jaar geleden. De oorspronkelijke bewoners zijn uitgevlogen naar elders, al bleven velen, zoals Harrie Geertsema, dicht in de buurt. Mijn moeder vertrok in 1994 naar “De Westerburcht” en overleed in 2002. Lokale historie, boeiend.

Noordhorn: Juf met kleuters

Vrouwen spelen in wat voor geschiedenis dan ook altijd een belangrijke rol (al zal niet iedere man dat oprecht erkennen). In onze dorpshistorie is dat niet anders. Wie kent niet Vrouwe van Sloten (“Haartke Dine“) met haar drieling Luitje, Renske en Willemientje? Ik bedoel maar. En “Geerts Katrine” (vrouw Burgler) was ook niet zo maar iemand! Bovendien, wat zouden de strijdende rondwegpartijen van nu beginnen zonder hun aan- en woordvoerdsters Bouwien Sebens (VN) en Marijke Meindert (BRD)? Niets toch? Ja, dat er achter en in de buurt ook wat mannen meetetteren, dat is meer voor de sfeer, voor de blaas- en ketelmuziek.
Onderwijs is al jaren het terrein waarop vrouwen zich als vissen in het water voelen (en zich moeiteloos als zodanig gedragen). Kijk naar deze bevallige dame die in de jaren zeventig haar kleuters gedisciplineerd door de Langestraat leidt.
                                          
Gea Westerhof luidde/luidt haar naam (of was/is het Zuidema? Nou ja, iets met windstreken in elk geval…). Ze laat haar beschermelingen keurig op de toen ook al smalle stoep voortschrijden en zelf verkiest ze de gevaren van de straat . Nee, ik herken ze niet allemaal meer. Wacht eens, is dat niet Chrisje Notenbomer? En daar schuin achter Patricia Dull? Nou ja, ik ben ook geen Alweter en, inderdaad, ook niet de jongste meer…. Gea was de opvolgster in 1972 of 1973 van Wia van der Laan. Ze kreeg niet alleen faam als kleuterleidster, maar ook als rashondenliefhebster. Na enkele jaren wenkte de huwelijksboot en koos ze het ruime sop. Anneke Eising (wie kent haar niet?) nam haar plaats in, eerst in t Evertaske, later als geïntegreerd geweten van de basisschool. Vandaar dat we dit stukje Nutsgeschiedenis toch maar plaatsen in de rubriek “OBS De Molshoop”.

Sneeuw…….. Pret en Pracht

   
Sneeuw…..  Nee, niet nú. De huidige winter is ongewoon decembervorstrijk, maar sneeuw is er tot nu toe niet (veel) bij. Zes jaar geleden wel, misschien zeven. De winter van 2001, pardoes een pak sneeuw. Genoeg om buurman Jeroen tot buitenactiviteit uit te nodigen, op dringend verzoek van zoon(tje) Ward, waarschijnlijk. Ward vindt het prachtig, maar houdt ook oog voor de omgeving. Je kunt nooit weten…. (Buur)mannen met fototoestellen bijvoorbeeld. Mooie, al licht historische beelden. Sneeuwtaferelen. 
                             
Schitterend gezicht, dat besneeuwde verbindingspad tussen Nieuwstraat en Verlengde Oosterweg: “Noordhorn, juweel van het noorden…”
                           

foto’s: ©janblaauw, 2001

BRUG Noordhorn-Zuidhorn

Geschiedenis is niet alleen datgene wat officieel in de boeken, in de akten, op CDRoms op DVD’s belandt. Geschiedenis is ook wat mensen zelf meemaken, ervaren, van horen zeggen hebben, in familieverband of clubkring vastleggen, small history, maar toch!
Elk dorp, elke plaats heeft zijn markante punten, Noordhorn ook: de NH-kerk, de molen, de vermaning, Mokkenburg, DE BRUG….. Over enkele jaren zelfs theateronderwerp in het kader van de Swetreeks, nu vooral verkeersobstakel voor vaar- en voertuigen. Meermalen in beeld gebracht, ook door schilders en tekenaars, professionals en amateurs, zoals bijgaand voorbeeld laat zien. DE BRUG vanaf het noordwesten getekend door hobbyiste Hilly van Dijk-Vledder, gedateerd 23-01-1988, bijna 20 jaar geleden. O, nait soezen, natuurlijk is er wel wat op aan te merken, deugt dìt detail niet, lijken de bomen op de brug te groeien en is zelfs de Geref.Kerk aan de overkant gesloopt…..  Het boeiende is echter vooral het persoonlijke, de eigen kijk op de werkelijkheid van toén. Vastgelegd met houtskool. Geschiedenis, van welke kant je het ook bekijkt, het lééft!
   
(Tekening uit de nalatenschap van mevr.B.Blaauw-de Groot).

Straatnamenboek

Briltil – NOORDHORN – Zuidhorn

                                      
Niet alleen een mooi uitgegeven boekje, vooral ook een boeiend boekwerkje van 80 bladzijden, uitgebracht door de Historische Kring Zuidhorn. Vier actief in regionale geschiedenis geïnteresseerden stelden dit boekje samen: Nico Attema, Baukje Vrolijk, Jan de Boer en Anne Drentje. Hulde!
Het eerste hoofdstuk is algemeen gehouden en gaat over de ruimtelijke ordening en het vastleggen van straatnamen. In hoofdstuk 2 worden de straatnamen uitgelegd: Waarom is de Verlengde Oosterweg eigenlijk geen verlengde Oosterweg? Wie was Norrits? Hoe komen we aan de naam: Mokkenburgweg? In hoofdstuk 3 worden straatnamen volgens een thema besproken. In hoofdstuk 4 meer informatie over verwarring, gebrek aan fantasie en aanbevelingen. Het geheel is rijkelijk geïllustreerd; bovendien zijn er verwijzingen en noten opgenomen. 
           
Een pracht van een werkstuk van het reeds genoemde kwartet personennamen, klasse!
Het boekje is, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij De Historische Kring Zuidhorn (hist.kring.zuidhorn@planet.nl), de prijs is € 12,50 (en dat is het zeker waard!) Overigens is het boekje ook leverbaar via de boekhandel.
ISBN nr. 978-90-70573-31-7

Illustraties: boven: Voorplat boekwerkje; onder: voormalig zwembad Noordhorn aan de Badweg (blz.52)

Meerdaagse Schoolreis ‘76

Twee fotootjes in zwart wit brengen  ”als vanzelf” vele herinneringen binnen het bewustzijn (al heb ik heel veel moeite op de groepsfoto te zien wie wié is….)
                           
Het Hunehuis nabij Havelte was, zoals eerder gemeld, vaak de uitvalbasis voor fietstochten en andere gewaardeerde (?) activiteiten. De accomodatie heeft een prachtige ligging bij bos, hei, zand en hunebedden. Dat het Hunehuiscomplex pal grensde aan het militaire oefenterrein van de Joh.Postkazerne hebben we op meerdere momenten ervaren, zowel positief als negatief. (Daarover wellicht een andere keer). De tweede schoolreisdag stond vaak in het teken van de lange tocht naar Sint Jansklooster bij “De Wieden”. Op de terugtocht gingen we dan via het veerpontje van Jonen, een belevenis op zich. 
                           
(Behalve in latere jaren die ene keer dat het veer eruit lag, wat we niet wisten. Kilometers omrijden…..) Terug bij Het Hunehuis was iedereen in eerste instantie bekaf, maar een paar minuten later liepen de eersten al weer te voetballen…..
Dat er in ruim 30 jaar wel iets verandert, bewijzen ook deze beelden. Niet alleen zijn de kinderen van toen de gezeten rakende volwassenen van nu. Ook zijn er verdrietig genoeg mensen overleden. Begeleider Roelof van Dijk bijvoorbeeld (destijds degene die op de tandem met Edward de fietstochten mee- en mogelijk maakte) en ook, heel recent, Nonny Arends, heel tragisch. Toén stonden we daar, gelukkig, niet bij stil. Drie dagen op stap, soms vier, een enkele keer zelfs vijf! Het vrat niet alleen energie, het gáf die ook.

foto boven: klas 5-6 schooljaar 1975/1976, met begeleiders voor Het Hunehuis
foto onder: voetveer bij Jonen (achter Dwarsgracht/Giethoorn). Herkenbaar links Frits Feenstra, rechts Richard van der Veen.
fotograaf onbekend.