Noordhörner wichter 1972/1973

                       

Een van de eerste foto’s waarop ene Jan Blaauw als schoolmeester/schoolleider van de OLS Noordhorn figureert. Er is in dat schooljaar 1972/1973 nog geen sprake van de aanduiding ‘basisschool’ , de school aan de Oosterweg (sinds 1956) heet gewoon OLS Noordhorn. Voluit: Openbare Lagere School Noordhorn. Geen verwarring, want meer scholen telt het dorp nog niet (hoewel dat snel verandert). Meester Ale Dijk heeft in de zomer van 1972 op het laatste moment om gezondheidsredenen afscheid genomen (hij kwam het zelf vertellen op de eerste zaterdag van de zomervakantie). Onderwijzer Jan Blaauw werd getransfereerd van Zuidhorn/Frankrijkerlaan naar Noordhorn/Oosterweg. (Met gesloten beurzen, nee, geen zwart geld…) Trouwens, ook juf Pama stopte in klas 1,2 en 3; Grietje van der Velde nam haar taak in de jongste combinatiegroep over en daarmee kwam er dus een compleet nieuw team. Wethouder Van Veenen verwelkomde beiden op de allereerste schoolmorgen, een sympathieke geste.

Op de foto van links naar rechts: onderste rij: Korrie Scholtens, Wilma Boer (overl.), Martha Pruim; bovenste rij: Baukje Kuipers, Johanna Boer, JB, Harma Arends, Marja Scholtens.
Fotograaf: onbekend. (Toen had je nog “schoolfotografen” die ongevraagd op straat, de brutaalsten ook op het plein, de kinderen “in het wild” portretteerden en later een van de oudste kinderen vroegen voor de latere verkoop).

Geheime rondweg….

                                  foto: webstee pervinzie Grunnen

GS van Grunnen hebben n drokke dag had, guster. Knopen deurhaauwen, vaalt nait mit asmits. t Is nog gehaaim, je mouten t nait wieder vertellen, mor der komt, as t aan GS ligt, n gehaaime weg rond Noordhörn. Das veur de ontsloeten van Noordhörn, staait in t Dagblad. Koos B. het dat aargens opvongen in ain van de supergehaaime wandelgangen van t Pervinziehoes. t Was nait veur hom beduild, mor hai is nait doof ja.
Dunderdagoavend is der n openboare heuroavend bie Baalk (holdt der nog aine n poar griepstuver over aan aal dat gekaauwel), mor woarschienlek is ook dij oavend gehaaim. Koos B. was hailendal onnersteboven van t nijs, hai schrift dat GS “de rondwegvariant met een wijde boog om Noordhorn” omaarmt. Nou, hou laank binnen dij aarms din wel van Calon, Bleker, Slager & consorten…. Willen ze dij rondweg verdaipt aanleggen, op n ofstandje zai je der niks van en as je blind binnen ook nait. (Doarom komt der ook n heúroavend, dat geluud, doar zitten ze nog mit in moage). Krekt of ze n knien oet de hoge houd tovern: t köst nog minder ook….. Wat je mit n rekenmesjientje nait aal doun kìnnen. Volgens Swagerman, dat is dij SP’er mit de grootste mond in de Stoaten, luustern GS noar de waffels dij t haardste reren, hai veurzugt n heksenketel. Heurt gain mìns meer wat, GS ook nait. Bin benijd of der nou ains wat deurgaait, of dat dij swabberkonten van t Pervinziehoes nog mor ains weer aner kaande opswoaien.
Schut mie net deur kop: Binnen wie nou in Noordhörn ontsloten of  opsloten? En as wie votdoadelk in 2017 dìn goud ontsloten binnen, zitten we dìn ook weer degelk opsloten? Vroagen, vroagen, vroagen….. As der dunderdag in dij heksenketel dìn mor antwoorden te beluustern bìnnen. Zol dat kìnnen: n gehaaime rondweg? En wel betoalt dat? Of komt dat oet dij alternatieve pot van de Zuderzeeliene? Of zitten der nog segoaren in aigen deuze? Och, t is zo mor dunderdag en veurjoar wordt t ook wel.                                                                                                                                                       Doemke
Vrachtverkeer straks grotendeels langs berg (= hoge brug) en dal (= verdiepte rondweg)???
foto: ©janblaauw, noordhorn, 2007

 

 

Uitbreiding Noordhorn

 

Noordhorn groeit, zo lijkt het, onmiskenbaar. Het duurt nog even voor de eerste nieuwe huizen worden gebouwd en bewoond in het nieuwe plan achter de Esdoornstraat, maar de veranderingen zijn niet over het hoofd te zien. Tegenwoordig is het een hele toer voor provinciale en gemeentelijke besturen om kleinere dorpen zoals Noordhorn enige groei te gunnen. Het vraagt overlegoverlegoverleg, geduldinhetkwadraat en tandengeknars van betrokkenen, maar eens in de 7 (?) jaar lukt het: Noordhorn krijgt zijn eigen nieuwe oostrand. Nee, niet de massaliteit zoals aan de westkant van de Stad, niet de grootdoenerij met extra vette kleikavels zoals bij onze zuiderburen, maar bescheidenheid van groot formaat. Zie, hier groeit iets moois! Wat zegt u? Het uitzicht? Ja, kijk ehhhh, dat is ehhhh, nog even ongewis….. (Sssstttt, gebruik dat woord nou niet….. r  o   n    d     w      e       g…. Hoe bedoel je: rond of weg? Nee, de weg is nog niet rond, ach laat ook maar…)

foto boven: vanaf Hamsterpad richting zuid, ten oosten van de Esdoornstraat (©janblaauw, november 2007)
foto onder: grondwerk wegaanleg, op de achtergrond CBS ‘t Kompas Noordhorn (©janblaauw, november 2007)

Noordhorn op Google Earth

Frans van der Veen, geboren en getogen in Noordhorn, is bezig op Google Earth Noordhorn na te bouwen. Met groot enthousiasme is hij aan deze immense klus begonnen (“De molen was het moeilijkst!”). Vanzelfsprekend was het roemruchte café “Weltevreden” aan de Langestraat het startpunt. Het molenhuis volgde, de molen, enkele woonhuizen….. “Eerst de Schipperstraat en de Langestraat, daarna de rest”, aldus een optimistische oudste zoon van Sip en Tineke. De resultaten kunt u zelf bekijken:

http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=c26c7c4003742dc916b7e44661b9e95a

Geweldig, Frans! Succes met deze tot de verbeelding sprekende hobby!

                              

Noordhorn Toen (9)

Folder Grosco-winkel Tj.Trip & Zn, Noorderweg 18 (nu Buurtsuper Van Esch)
Met dank aan de fam.W.D.Wieringa

                       
Als kind mocht (moést….) ik in de vijftiger jaren met het boodschappenboekje in de “matte” naar de Coöperatie. Suiker, soda, zout, stroop (keurig los in het blik), vermicelli, niet voorverpakt. Aan het andere eind van het dorp was “De Spar”: “Kopen bij De Spar is sparen bij de koop!”  Magisch… Welke levensmiddelenzaken er toén in Noordhorn waren? In ieder geval de “Grosco” van de firma Tj.Trip & Zn: “Levensmiddelen en Slijterij. Erkend drogist. Alle rookart.” Nog nooit van de “Grosco” gehoord, voordat ik deze folder in handen kreeg. Een soort coöperatie, gezien het –co-  aan het eind van de naam? Ongetwijfeld zijn er oud-Noordhorners die (als kind?) boodschappen deden bij Tj.Trip. Toen ik in Noordhorn kwam, begin jaren zeventig, was de zaak van Klaas Trip, maar Grosco? Levensmiddelen kon je toen in Noordhorn ook kopen bij Hummel en Dijk (Langestraat).
Via “Google” word ik gewaar dat Grosco later opging in de IFA. Ook die naam komt me niet bekend voor. Op internet worden spulletjes met de naam “Grosco” aangeboden: lucifersmerken, bierflesetiketten, ansichtkaarten (in ieder geval nog in 1962 bestaand!) Het hoofdkantoor van de inkooporganisatie “Grosco” stond in Heerenveen.
Nostalgie: Brinta 56 cent, koffie ƒ1,48 (250 gram), Utrechtse sprits 98 cent per pond, Delfrite 2 pak voor 89 cent…. Gratis “Duikertjes”, soms dubbele. En voordeelcoupons voor een volle linnenkast: 12 prima OOGJES-LUIERS, 68 x 68 cm, solide en goed absorberend….. Noordhorn Toén, van vele markten thuis!

Reageren? JB, 33 9804 RD, tel. 503095. Of: JanBlaauw@hetnet.nl

Eerder verschenen in NOORDHORN TOEN, 4e jaargang nr. 10, november 2007

Reactie van Gerrit Scholtens:

Hallo Jan Blaauw,
 
 
In 1968 zijn m’n ouders met 3 kinderen verhuisd naar Noordhorn.
Mijn vader werd arbeider bij Schuiringa en we zijn gaan wonen in het witte huisje aan het eind van de Touwslagersbaan.
In  die tijd had Klaas Trip een IFA winkel.
De toen nog jonge mannen Edo en Bert Hummel kwamen op zaterdagmorgen het boodschappenboekje ophalen en brachten dan s’middags de boodschappen.
Hoelang die de IFA winkel nog onder die naam heeft bestaan weet ik niet.Kun je vragen aan de oude mevr Trip.
deze mevr woont in Groningen .Haar zoon woont in Zuidhorn

—-

foto: ©janblaauw, april 2007
Buurtsuper Van Esch (v/h Kamphuis), vroeger de kruidenierswinkel van de familie Trip. (Overigens zag ik onlangs in de Groninger Archieven een oude foto van het middengedeelte van de Langestraat, waarop een uithangbord van Tj.Trip & Zn aan het pand waar nu “Hebbes” in zit en waarin jarenlang de groente- en fruitzaak van de fam. Arends was gevestigd. Heeft iemand hierover aanvullende informatie??? Ik hou me aanbevolen!)

Woningen Noorderweg

Noorderbuurt

Plaats:	Zuidhorn
Straat:	Noorderweg
Bouwjaar:	1906
Architect:
Opdrachtgever:	Vereeniging tot Verbetering der Volkshuisvesting, Zuidhorn
Huur:	f35,- per jaar
Periode:	1901-1910
De twee arbeiderswoningen in Noordhorn waren niet de eerste woningwetwoningen, wel waren het de eerste die door een woningbouwcorporatie onder de woningwet gebouwd werden. De Vereeniging ter Bevordering der Volkshuisvesting bestond al voor 1901, maar heeft zich daarna omgevormd tot een woningwetvereniging. De woing zijn gebouwd voor landarbeiders die in de welvarende agrarische gemeenschap van Noordhorn werkzaam waren. Inmiddels zijn ze gesloopt.

Strunen op het internet, soms levert het wat op. Bovenstaand de vondst op de website van het Digitaal Museum van de Volkshuisvesting. Een oude foto van arbeiderswoningen die in 1906 zijn gebouwd aan de Noorderweg. Zuidhorn staat erbij, maar ik neem aan dat dát aan de toenmalige ruimdenkendheid valt toe te schrijven. Of gewoon de toenmalige gemeentenaam? Vragen blijven, bij mij tenminste:
Wáár  werden deze woningen gebouwd? Wanneer zijn ze weer “verdwenen”? Wie weet er meer van?
Mocht iemand méér weten, ik hou me beleefd aanbevolen!
(33, 9804 RD; 0594-503095; jan_b@hetnet.nl)

Gevonden op:
www.iisg.nl/volkshuisvesting/p9f27.html

Schoolreis ‘93 (2)

Nog drie kleurig verbeelde herinneringen aan de meerdaagse schoolreis met de bovenbouw van OBS De Molshoop naar “Het Hunehuis“, nabij Havelte. Plezierige accomodatie aan de Hunebeddenweg. Eigenlijk hebben we het hier altijd gezellig gehad en troffen we het bijzonder met de huiswachten. Ontvangst immer allerhartelijkst en rondom het huis spelmogelijkheden zat. Bovendien bos en hei op looopafstand (“joa, doar heb je hom weer mit zien lopen….”). Met de fiets erop uit, zelfs naar Sint Jansklooster in de Kop van Overijssel (toen woonde Elfstedentochtwinnaar Evert van Benthem daar nog vlakbij, grote schaats op de boerderij). Ook wel naar Steenwijk, al noopte de toenemende verkeersdrukte tot het schrappen van de fietstocht naar die oude vestingstad. Wel gingen we er nog met de auto heen op de laatste dag, naar het overdekte zwembad. (Eén keer zelfs tevergeefs, bleek het zwembad gesloten i.v.m. diplomazwemmen…..) In 1993 zwom ik zelf blijkbaar ook nog, mét plezier, de foto is overtuigend bewijs. Opgefrist konden we dan weer de terugreis aanvaarden, soms met mooi weer, soms in de stromende regen, een enkele keer begeleid door knetterende donderslagen….

foto’s meerdaagse schoolreis 1993 – fotograaf onbekend
boven: aankomst bij”Natuurvriendenhuis “Het Hunehuis” bij Darp (nabij Havelte)
midden: herstart fietsen – herkenbaar: Edwin Kazemier en begeleiders Harma Postema en Jan Oosthof.
onder: zwempret – wie is wie? Bad? Ik denk eerder aan het openluchtbad van Havelte dan aan het overdekte bad in Steenwijk.

Noordhorn Toén (8)

Touwslagersbaan
(Met dank aan mevr.A.Visser-van der Sluis – Noordhorn)

Opvallend, de frisheid, de fleurigheid van deze jonge straat. Nieuwe woningen, prille boompjes met steunpalen, de autoloze weg met flierefluitende fietsers, “slechts” (jonge)dames. Meteen zie je ook het onderschrift: “Ouden van Dagen Centrum”. Nou………..  De gezinshuizen lijken niet gebouwd voor toenmalige ouden van dagen. De laagbouw verderop vanzelfsprekend wél, het dorp was er destijds wat blij mee. Ruimte aan deze noordkant van Noordhorn. Rechts ontbreekt de bebouwing nog. Aan het eind van de straat is een boerderij herkenbaar, nu huist superklusser Stenekes daar. Vooraan wit geverfde stenen, die de kwetsbare bermen beschermen tegen uit de koers geraakte auto’s en andere wagens. Daartoe dient ook de draadomheining van het grote gras(?)perk, voorzien van een bord: “VERBODEN te betreden”, duidelijk zat. Geen speeltoestellen, geen kakkende honden met hun uitlaters, een enkele heester…..
Touwslagersbaan. Prachtige naam. Mooier dan Lijnbaan, toch hetzelfde betekenend. Plek van historische betekenis. Memorabel in dit Michiel de Ruyterjaar.  De baan van de gebroeders Huizinga, 130 à 140 meter lang met een schuur van 4 bij 12 meter. (Zie  “De geschiedenis van Zuidhorn”, blz.172). Grondmaterialen: vlas, hennep, sisal, manilla. Of oud kabeltouw uit de mijnen, per trein of per schip aangevoerd. Een venter zorgde voor de verkoop aan boeren, schippers, de suikerfabriek. De baan werd in 1955 verlaten, enige tijd speelgebied, oud-Noordhorners weten hiervan nog mee te praten.
De foto is waarschijnlijk eind jaren vijftig geschoten. Of…??? Wie zouden die rustig peddelende meiden zijn, van Noordhorn Toén?

Reageren? JB, 33 9804 RD, tel.503095. Of mailen: JanBlaauw@hetnet.nl.

(Eerder gepubliceerd in NOORDHORN TOEN, 4e jaargang nr. 9, oktober 2007)

Reactie van mevr.Visser-van der Sluis: Op de fotokaart staan twee dochters van haar. Die gingen wel vaker mee, als er foto’s werden genomen voor het drukken van ansichtkaarten. Job Visser, haar man, gaf deze zelf jarenlang uit, verkocht ze in de kapperswinkel. Net zoals rookartikelen e.d.

foto: Touwslagersbaan april 2007, vanaf de Noorderweg
©janblaauw

Meerdaagse schoolreis ‘93

Een willekeurige greep in de nog steeds onvoldoende gesorteerde foto’s. Kleurige herinneringen aan diverse hoogtepunten in het schoolmeestersbestaan. Zo’n hoogtepunt was jaarlijks de meerdaagse schoolreis met de oudste groepen. Vaak naar Darp bij Havelte, maar ook naar Noordlaren en Bakkeveen. In alledrie gevallen verblijvend in Natuurvriendenhuizen. Aanvankelijk gingen we naar het recreatieoord “De Pieterberg” bij Westerbork. Daar werden de omstandigheden echter slechter en de muizen ’s nachts steeds brutaler…..
Bijna bij alle schoolreizen was het treinspel de afsluiting van de bonte avond. Acht deelnemers die tijdig moesten opveren (of blijven zitten….) als ze hun kenwoord hoorden in het ter plekke geïmproviseerde verhaal van de fantaserende schoolmeester: machinist, conducteur, kaartje, nozem, oude dame, baby, noodrem en… trein! Sommigen waren binnen tien tellen af, anderen hielden het heel lang vol. In “Het Hunehuis” deden ook andere gasten mee tot groot plezier van de kinderen (en van henzelf!). Ome Willem uit Rotterdam bijvoorbeeld. De herinneringen buitelen door en over elkaar, een rijk bezit. Bijgaande foto’s zijn gemaakt tijdens de meerdaagse schoolreis in juni 1993, met als uitvalbasis “Het Hunehuis” (in oude staat) bij Havelte.

foto 1: meester Jan in het Hunehuis tijdens het treinspel op de bonte avond; het spel wordt verder aandachtig gevolgd door Petra Blaauw, Marten Pijl en Ties Kuiper.
foto 2: even ballen in het bos bij Frederiksoord (toén ging het nog ….), Martijn(?) van Diemen doet mee; Dea Pol en Jan Oosthof zijn verantwoorder begeleidend bezig.
foto 3: zelfde bosplek, maar nu Feike Aptroot balafpakkend bezig.
Naam fotograaf helaas onbekend.

Noordhorn Toen (7)

Noordhorn Zuid-West met Friesestraatweg, Van Starkenborghkanaal en “Badweg”
(Met dank aan de heer F.Groeneveld, Oostwold Old.)

Grote foto, gróótse plaat, een echte kijkplaat. Luchtfoto, waarschijnlijk gemaakt direct na de Tweede Wereldoorlog, eind jaren veertig. Of toch eerder? Je ogen zwerven eindeloos over dit gebied, dat voor de aanleg van het Van Starkenborghkanaal tot Zuidhorn werd gerekend, tot aan de Noordhorner Tocht, rechtsboven zichtbaar. Daar valt ook het nieuw aandoende openluchtbad op met grasheuvel aan de westkant. Geen deurwaarder, koopman of autowasser te zien, in geen velden of wegen. Velden en wegen wél, zoals de Mokkenburgweg met iele boomkroontjes, helemaal rechtsboven. Veel meer bomen, keurig geordend, behorend tot de kwekerij van Groeneveld, van wie ook het kassencomplex is dat menige Noord- en Zuidhorner met solide houdbaarheidsdatum zich nog herinnert. Dóórlopend zelfs tot aan de weg langs het kanaal waar de huidige panden 23/25 en 27 ontbreken. Onderaan links net zichtbaar, het brugwachtershuisje, toén aan de oostkant. Opvallend mooi te zien het ontbreken van niveauverschil bij de Friesestraatweg, de ANWB-handwijzer op de hoek, de eenheid van huizen, tuinen, opritten, bermstroken. Geen vervuilende verkeersdrukte op een verhoogde Rijksstraatweg als voetstuk. Noordhorn Toén, het hoorde erbij. En nú?

Reageren? JB, 33 9804 RD, tel.503095. Of JanBlaauw@hetnet.nl.

Eerder verschenen in NOORDHORN TOEN, 4e jaargang nr. 8 – september 2007
 

foto: ©janblaauw, april 2007
Brug tussen Zuid- en Noordhorn, richting Noordhorn. Links het brugwachtershuisje, aanvankelijk zat dit rechts (zie oude luchtfoto)

foto: ©janblaauw, april 2007
Vam Starkenborghkanaal NZ Noordhorn, vanaf de brug westwaarts (zie ook de oude luchtfoto)

foto: ©janblaauw, september 2007
Van Starkenborghkanaal NZ westwaarts; twee huizen, later gebouwd op het terrein van de kassen van Groeneveld (zie oude luchtfoto)